Median Arkuat Ligament Sendromu (MALS) – Çölyak Arter Basısı

MALS nedir?

Median Arkuat Ligament Sendromu (MALS), diyaframın alt kısmında yer alan bir bağ dokusu bandının (median arkuat ligament) karın içindeki çölyak artere ve/veya çevresindeki sinir ağına baskı yapmasıyla ilişkilendirilen, görece nadir bir durumdur. Bu baskı bazı hastalarda dolaşımı ve sinir iletimini etkileyerek şikâyetlere yol açabilir. MALS, nadir görülmesi ve şikâyetlerinin başka hastalıklarla karışabilmesi nedeniyle tanı sürecinde dikkatli değerlendirme gerektirir.

MALS belirtileri nelerdir? Hangi şikâyetler görülebilir?

En sık tariflenen yakınmalar:

• Yemeklerden sonra üst karın ağrısı (epigastrik ağrı)
• Erken doyma, iştahsızlık
• Bulantı, bazen kusma
• Kilo kaybı
• Bazı hastalarda eforla artan karın ağrısı veya nefesle değişen ağrı tarifleri
  Bu şikâyetler birçok başka sindirim sistemi hastalığında da görülebilir. Bu nedenle “yalnızca şikâyetlere bakarak” MALS tanısı konulamaz.

MALS tanısı nasıl konur?

Tanıda temel yaklaşım; hasta öyküsü, fizik muayene ve seçilmiş görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesidir. MALS şüphesinde hekim, çölyak arterde basıyı gösterebilen yöntemlerden yararlanabilir. Bazı hastalarda Doppler ultrasonografi, BT anjiyografi veya MR anjiyografi gibi görüntülemeler yol göstericidir. Ancak önemli bir nokta şudur: Çölyak arterde bası görüntüsü, her zaman şikâyetlerin nedeni olmayabilir. Bu nedenle görüntüleme bulguları mutlaka klinik tabloyla uyumlu olmalıdır.

MALS nasıl tedavi edilir? Tedavi seçenekleri nelerdir?

Tedavi, hastanın şikâyet düzeyi, tetkik bulguları ve diğer olası nedenlerin dışlanmasına göre planlanır. Uygun hastalarda temel cerrahi yaklaşım, basıya neden olan bağ dokusunun serbestleştirilmesi yani median arkuat ligamentin gevşetilmesidir. Bu işlem, bazı merkezlerde laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılabilir. Cerrahi karar, “MALS tanısı var” diye otomatik verilmez; asıl hedef, şikâyetlerle uyumlu hastayı doğru seçmektir.

Ameliyat sonrası beklentiler ve takip

Her cerrahi girişimde olduğu gibi kanama, enfeksiyon, komşu yapılarda yaralanma, tromboz gibi riskler ve anesteziye bağlı riskler teorik olarak mevcuttur; riskler kişinin sağlık durumuna göre değişir. Ameliyat sonrası dönemde semptomların seyri kişiden kişiye farklı olabilir; bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Ne zaman doktora başvurmalısınız?

Yemek sonrası tekrarlayan üst karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren bulantı-kusma veya yaşam kalitesini bozan sindirim şikâyetleri varsa; önce sık görülen nedenler dışlanarak, gerekirse MALS açısından değerlendirme yapılabilir.

Prof. Dr. Fahri Yetişir  

Bayındır Söğütözü Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı