Kanal Tedavisi Nedir?

Kanal Tedavisi Nedir?

Dişlerimizin mine ve dentin tabakalarının devamında merkezinde “Pulpa Odası” olarak adlandırılan bir boşluk şekillenmiştir. Pulpa odası, diş köklerine doğru inildikçe köklerin merkezinden ilerleyip tünele benzeyen bir şekle bürünmüş” Kök Kanalları”adı verilen yapılarla köklerin bitimine kadar ilerleyip kök ucundaki açıklıktan çene kemiğine ulaşır. Bu komplike kanal sisteminin içinde kan ve lenf dolaşımını sağlayan damarlar, sinir lifleri, bağ dokusu bulunur.

Kanal tedavisi; çeşitli sebeplerle dişlerimizin kök kanal sistemine bakterilerin giriş yapıp çoğaldığı, dişin pulpa ve çevre dokularında hastalığa neden olduğu ve bu hastalığın ilaç ya da savunma sistemimizin desteği ile iyileşemeyeceği noktaya geldiği durumlarda yapılan bir tedavidir. Diş hekimi dişin merkezindeki pulpa odasından ve devamındaki kök kanallarından bakteri istilasına uğramış hastalıklı dokuları temizler, kök kanal sistemi bakterilerden arındırılır ve bu sistemin içine yeniden bakteri yerleşip üreyemeyecek şekilde doldurulup mühürlenmesine çalışılır.

Kanal Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yapılacak ilk işlem ağrısız çalışma için lokal anestezi uygulanmasıdır. Hissizlik sağlandıktan sonra diş hekimi çürük diş dokusunu aerator mikromotor gibi döner cihazlarla temizler, pulpa odasına ulaşır ve kök kanal giriş noktalarını belirler. Kök kanallarının boyları ağız içi X-Ray cihazları ve apeks locator cihazları ile ölçülür-hesaplanır. Hekim, ölçtüğü kanal boylarına uygun olarak kök kanallarını temizler, şekillendirir, antibakteriyel ve organik doku çözücü solüsyonlarla sık sık yıkar ve hazır hale getirdiği kanalları uygun bir teknik kullanarak kanal dolgu materyalleri ile köklerin bitimine kadar doldurur. Dolumun kalitesi radyografi ile kontrol edilir.

Kanal Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Dişlerin kök kanal sayısına, kanalların anatomik yapılarının hekimin çalışmasını ne kadar güçleştirdiğine göre bu süreler değişebilir. Canlılığını koruyan ve vital diye adlandırdığımız örneğin düzgün kanal yapısına ve tek kanala sahip bir dişte tek seansta tedavi bitebildiği gibi çok köklü, kanalları dar ve çok eğimli ya da enfekte dişlerde seans sayısı 3-4 olabilmektedir. Bu seansların her biri 30 dakika ile 1 saat arası sürebilmektedir.

Hangi Durumlarda Kanal Tedavisine Karar Verilir?

• Tedavi edilmemiş diş çürüğündeki bakteriler pulpa odasına ulaşıp aşırı sıcak soğuk hassasiyeti yaptığında ve spontan yani hiçbir şey yemeden içmeden bile kendiliğinden başlayan şiddetli ağrılara neden olduğunda,
• Ağız içi ve yüzde şişlik, ağrı, ateş, titreme yapan diş apselerinde,
• Travma sonrası kırılıp pulpa odası ağız ortamına açılmış dişlerde,
• Travma sonrası kırılmamış ancak bir süre sonra rengi bozulmuş ve/veya enfekte olmuş dişlerde,
• Diş sıkma ve çene kapanışındaki problemler nedeniyle çok aşınmış, çiğnemede çok hassasiyet yapmaya başlamış travmatize olmuş dişlerde,
• Sabit zircon ya da metal destekli kuron köprü protez yapımında ağızdaki konumu ideal olmayan (örneğin yatık duran) dişlerin küçültme işlemlerinde pulpa odaları-sinirleri açılacaksa,
• Örneğin 20 yıl kullanılmış ve dişeti çekilmeleri olduğu için yenilenmesi gereken bir köprü protezi çıkarıldığında köprünün bağlandığı dişlerde derin çürükler oluşmuşsa ya da bu dişlerin bir miktar daha şekillendirilmesi gerekiyorsa ve pulpa odaları bu yüzden açılacaksa kanal tedavileri yapılır.

Kanal Tedavilerinde Dişe Konulan İlaçlar

Son yıllarda ağırlıklı olarak Kalsiyum Hidroksit veya Kalsiyum hidroksit + İodoform içerikli ilaçlar tercih edilmektedir.

Kanal Tedavisi Acıtır mı?

Acıtmaz.. 😊

Uygun infiltrative ve regional anestezi teknikleriyle, gerekiyorsa yardımcı anestezi teknikleri de kullanılarak tedavi sırasında tam hissizlik-hasta konforu yüksek başarı yüzdeleriyle sağlanmaktadır.

Kanal Tedavisi Gerektiren Diş Nasıl Anlaşılır?

• Aşırı hassastır kendiliğinden ağrı yapar,
• Enfekte olur, şişme, şiddetli ağrı, ateş, titreme, halsizlik yapar,
• Üstünde çiğneme yapmak çok ağrılıdır,
• Dişte sallanma başlamış olabilir,
• Dişte henüz şikayet yoktur ancak diş hekiminiz rutin kontrol röntgeninde çürük, lezyon, periodontal sorunlar vs. teşhis edip endikasyon koyabilir,
• Düşme, çarpma, travma sonrası rengi bozulmuştur; vitalitesini yitirmiştir enfekte olmuştur.

Kanal Tedavisi Tekrar Yapılabilir mi?

Hekimin karar vereceği bir durumdur. Muayene, röntgen ve tomografi görüntülemeleri sonucuna göre tekrarlayan tedavi için uygun koşulları taşıdığına karar verdiğimiz dişlere tekrar kanal tedavisi yapabiliriz.

Kanal Tedavisi Yapılmazsa Ne Olur?

Kanal tedavisi gerektirecek kadar hastalanmış bir dişi uzun süre ilaçla, başka metotlarla sakinleştirmek mümkün değildir. Hekim müdahelesi gerekir. Enfeksiyon gelişip tedavi edilmezse bakterilerin kan dolaşımına karışıp septisemiye neden olması, yanı sıra kalp, böbrek ve beyin gibi hayati organlarda ikincil enfeksiyonlara yol açıp hayati risk oluşturması olasıdır.

Önceden Tedavi Görmüş Diş İltihaplanırsa Ne Yapılmalıdır?

Mümkün olan en kısa sürede hekiminize başvurmalısınız. Sebebinin tespiti ve mümkünse tedavisi yapılır. İlaç-antibiyotik kullanımı geçici bir rahatlama sağlasa da sebebi ortadan kaldırmayacağı için enfeksiyon kronik olarak sesesizce devam eder ve bir süre sonra mutlaka tekrar akut hale geçer. Sessiz olduğu dönemde bile savunma sisteminiz bu  enfeksiyonla mücadele halindedir ve zayıf düşer.

Kanal Tedavili Diş Neden İltihaplanır?

• Önceki yıllarda yapılmış ve eksiklikleri olan bir tedavi olabilir.
• Üzerine yapılmış restorasyon bozulmuş, kırılmış, mikro sızıntı sonucu kanal sistemine bakteri sızmış olabilir.
• Dişte kuron ya da kök çatlağı-kırığı olabilir.
• Dişeti hastalıkları kaynaklı kemik kayıplarından olabilir.

Kanal Tedavisinden Sonra Ağrı Olur mu?

Olabilir. Diş vital ve enfekte değilse bu minimumda basit bir ağrı kesiciyle giderilebilir genellikle 1-2 günden fazla sürmez. Enfekte dişlerde enfeksiyon pansumanlar sürdürülüp geriletilene kadar ağrı daha belirgin olabilir hekim ayrıca antibiyotik önerebilir. Tedavi sonrası ilk birkaç gün çiğnemede hassasiyet olabilir. Tedavi bitiminden 2 hafta sonrasına kadar geçmeyen şikayetler değerlendirilmelidir, yolunda gitmeyen bir şeyler olabilir.

Kanal Tedavili Diş Çekilir mi?

Tekrar tedavisi mümkün olmayan, kök çatlağı olan enfeksiyonu sürekli tekrar eden dişler cerrahi müdahale endikasyonu da yoksa çekilir.

Kanal Tedavili Dişler Çürür mü?

Kanal tedavileri diş çürümesine engel olmaz. Rutin günlük bakımlar diş fırçalama alışkanlığı diş ipi ve diğer arayüz temizleme enstrümanları kullanılmalı, 6 ayda bir diş hekimi kontrolleri ihmal edilmemelidir.  Düzenli röntgen kontrolleriyle izlenmelidir. Kanal tedavili dişte yeni bir çürük gelişirse hassasiyet yapmadığından problem iyice ilerleyene kadar kişiye belirti vermeyebilir. Bu yüzdendir ki düzenli doktor kontrolleri çok değerlidir.

Dt. Emre Şur 
Bayındır Ataköy Diş Kliniği Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı