Astım, bronş etrafındaki kasların enflamasyonu sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Akciğer içi hava yollarının etrafındaki kasların daralması sonucu ortaya çıkar. Bu iltihap sık geçirilen enfeksiyonlara ya da alerjiye bağlı olarak gelişebilir.

Tüm dünyada en sık görülen bulaşıcı olmayan kronik solunum hastalıklarından biridir. Hem çocukları hem de yetişkinleri etkiler ve çocuklar arasında en sık görülen kronik hastalıktır. Dünya çapında yaklaşık 300 milyon kişiyi etkileyen astım, Türkiye’de 4 milyonu aşkın bireyi etkiler. Her 7-8 çocuktan biri ve her 12-13 yetişkinden biri astım hastasıdır.

Astım neden olur?
Astımın oluşmasında genetik ve çevresel faktörler rol oynar. Aile öyküsü en önemli faktörlerdendir. Anne babadan birinin astımlı olması durumunda çocukta astım görülme riski %25'ken, anne ve babanın her ikisinin de astımlı olması durumunda risk daha da yüksektir. Aile yakınlarında astım olmadan da genetik bazı bozukluklara bağlı olarak astım gelişebilir. Ayrıca alerji, obezite, hava kirliliğine maruziyet, sigara kullanımı gibi çevresel faktörler de astım gelişiminde rol oynar.

Astım belirtileri nelerdir?
- Nefes darlığı
- Öksürük
- Göğüste ıslık sesi (hırıltı, hışıltı)
- Göğüste tıkanıklık hissi
- Göğüste sıkışma hissi, göğüste baskı

Bu semptomlar aralıklıdır ve genellikle geceleri ya da egzersiz sırasında kötüleşir. Gece özellikle sabaha doğru olan şikayetler astımın habercisidir. Astımın tanısı için, tüm şikayetlerin aynı anda görülmesi gerekmez. Sadece öksürük ile seyreden astım vakaları nadir değildir (öksürük varyant astım).

Astım tanısı nasıl konulur?
Astım tanısının konulabilmesinde hasta öyküsü büyük önem taşır. Kişinin yakınmaları, aile öyküsü ve eşlik eden hastalıkları göz önünde bulundurulur. Fizik muayenesinin yanı sıra bazı tanısal testlerin yapılması gerekir. En temel testler solunum fonksiyon testleri ve alerji testleridir.

Astım atağı nedir?
Astımlı kişilerde aniden ilerleyen astım şikayetlerinin ortaya çıkması ve artmasıdır. Nefes darlığının derecesi, kalp atım hızı, solunum sayısı, oksijen satürasyonu ile PEF ve FEV1 değerleri (solunum fonksiyon testleri ile ortaya koyulan bozulma) atağın şiddetini ortaya koyar.

Astım atağı neden olur?
Genellikle astım atağında rol oynayan bir dış etken bulunur. Enfeksiyon, alerjen maruziyeti, malignite, enflamasyon ve benzeri gibi durumlar atağa sebep olabilir.

Astımı tetikleyen faktörler nelerdir?
Tetikleyiciler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Astım atağına yol açan etkenlerden bazıları şu şekildedir:
- Ev tozu akarları
- Çimen, ağaç
- Küfler
- Kedi, köpek, kuş gibi hayvan tüyleri
- Viral, bakteriyel enfeksiyonlar
- Sigara dumanı, parfüm, saç spreyi, bazı sabunlar
- Sis, hava kirliliği
- Ortam değişikliği
- Ağır egzersiz
- Psikolojik faktörler
- Rutubetli hava
- Mesleki faktörler

Astım nasıl tedavi edilir?
Astımda tam tedavi söz konusu olmasa da astımı kontrol altına alabilmek (hiç şikayetin olmaması) için biyolojik, fiziksel ve psikososyal çevrenin etkilerinin anlaşılması büyük önem taşır. Astım tedavisinin amacı, kişinin gününü yakınmasız geçirmesi ve hastalık ile ilişkili ortaya çıkacak gelecekteki risklerden korunmasıdır. Bu nedenle astımlı hastaların tedavi edilebilmesinin temel taşını eğitim oluşturur.

Astımın kontrol altına alınabilmesi için:
- Hastalık ve tetikleyen faktörler iyi tanınmalıdır.
- Önerilen ilaçlar düzenli kullanılmalıdır (astımın tam olarak kontrol altına alınamamasının başlıca sebebi ilaçların düzenli ve doğru kullanılmamasıdır)
- Doktor kontrolleri ihmal edilmemelidir.

Astım tedavisinde genellikle inhaler steroid ilaçlar kullanılır. Ayrıca damar yoluyla ya da ağızdan alınan tabletlere de başvurulabilir. Astım tedavisinde başvurulan ilaçlar kontrol edici, rahatlatıcı (semptom giderici) ve ağır astımda kullanılan ilave ilaçlar olmak üzere üçe ayrılır:
Kontrol edici ilaçlar: Antiinflamatuar (enflamasyonu ve ödemi azaltan) etki gösterir. Genellikle her gün ve uzun süre kullanılır.
Semptom giderici ilaçlar: Akciğer içi hava yollarındaki daralmayı azaltır. Hızlı etki eden ve gerektiğinde kullanılan ilaçlardır.
İlave ilaçlar: Kontrol edici ilaçlara ek olarak verilen ve tek başına kullanılmayan ilaçlardır.

Tedavide hangi ilaç tercih edilirse edilsin, etkin bir sonuç alınabilmesi için ilaçların doğru alınması çok önemlidir. İlaçlar bırakılır, düzensiz kullanılır ya da yanlış dozlarda alınırsa astım kontrol altında tutulamaz. Bu nedenle tedavinin mutlaka göğüs hastalıkları uzmanının gözetiminde planlanması ve hasta-hekim iş birliğinin kurulması gerekir. Ayrıca astımda tedavi sürekli olmayabilir, dönemsel de olabilir. GINA kriterlerine göre astım tedavisine başlanılır, tedavi bitirilir ya da ilaç ayarlaması yapılır.

Astım ve sigara ilişkisi
Astımlıların pasif olarak sigaraya maruz kalmaları dahi astım ataklarının sıklığını artırır. Bu nedenle sigara içiminin kesinlikle bırakılması gereklidir. Sigara içen astımlılarda KOAH riski çok daha yüksektir. Ayrıca sigara, astım tedavisinde kullanılan ilaçların etkinliğini azaltır.

Gebeyken sigara içen ya da pasif olarak sigara dumanına maruz kalan annelerin bebeklerinde astım gelişme riski fazladır. Ayrıca çocukların sigara dumanına maruziyeti sonucunda akciğer gelişimi ve solunum fonksiyonları olumsuz etkilenir, astım gelişme riski artar.

Astım ataklarından korunmanın yolları
- Ev içi çevre kontrol önlemlerinin alınması
- Ev içinde çamaşır kurutulmaması
- Aktif ve pasif sigara içiminin önlenmesi
- Evcil hayvan tüyüne alerjinin olması durumunda evde hayvan beslenmemesi
- Saç spreyi, deodorant, kokulu deterjan & sabun, parfüm kullanılmaması
- Evin düzenli olarak havalandırılması
- Yatak odasında ev tozu akarları barındırabilecek eşyaların bulundurulmaması
- Yaşanılan yerde nem oranın düşük tutulması
- Bahçe işlerinden uzak durulması
- Maske takılarak evde sık sık temizlik yapılması
- Pamuklu ve yünlü eşyaların kullanımının bırakılması
- Polenlerin yoğun olduğu dönemlerde gerekli olmadıkça dışarıda vakit geçirilmemesi
- Polen sezonu boyunca antialerjik ilaçların kullanılması  
- Soğuk ve kuru havaların yanı sıra kirli ve sisli havalarda egzersiz yapmaktan kaçınılması

Uzm. Dr. Muharrem Tokmak
Bayındır İçerenköy Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı

04.07.2022




loading
x

Randevu Al

* listenenler dışındaki tarih ve saate randevu almak istiyorsanız lütfen 0850 911 0 911 numaralı çağrı merkezimiz ile iletişime geçebilirsiniz

Verdiğim kişisel veri ve iletişim bilgilerimin, Bayek Tedavi Sağlık Hizmetleri ve İşletmeciliği A.Ş., Penta Sağlık Hizmetleri A.Ş., Bayek Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri ve İşletmeciliği A.Ş. (hepsi birlikte Bayındır Sağlık Grubu olarak anılacaktır) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında Aydınlatma Metninde belirtilen amaç ve bağlı amaçlar dahilinde işlenmesine ve aktarılmasına muvafakatettiğimi beyan, kabul ve taahhüt ederim.

Bayek Tedavi Sağlık Hizmetleri ve İşletmeciliği A.Ş., Penta Sağlık Hizmetleri A.Ş., Bayek Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri ve İşletmeciliği A.Ş. (hepsi birlikte Bayındır Sağlık Grubu olarak anılacaktır) tarafından her türlü bilgilendirme, etkinlik, duyuru, anket, tanıtım, açılış, davet vb. hatırlatmaları ile diğer sair iletişim çalışmaları kapsamında tarafıma ticari elektronik ileti (arama, SMS, e-posta vb.) gönderilmesini kabul ediyorum.

Lütfen Üstteki Kutucuğu işaretleyiniz!

Hastanemizde kaydınız var ise direkt randevu alabilmek için tıklayınız