Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, fizyolojik ya da anatomik yetersizliği ve çevreye uyumsuzluğu olan kişinin fiziksel, ruhsal, toplumsal, mesleki özel uğraşı ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarmayı amaçlar. Fizik tedavi uygulamaları hareket sistemi hastalıklarında medikal tedavi, egzersiz ve rehabilitasyon girişimlerinin yanısıra tedavinin diğer bir kısmını oluşturur. Herbiri belli fizyolojik temellere dayanan fizik tedavi uygulamaları ağrının giderilmesinde, hareket sistemi fonksiyonları ile hastanın günlük yaşam aktivitesinin arttırılmasında ve yaşam kalitesinin yükseltilmesinde önemlidir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonun Tarihçesi

Fiziksel tıbbın kökleri, çeşitli fiziksel ajanların faydalı etkilerinin fark edildiği eski çağlara kadar uzanır. İlk çağlarda Çin’de ve Hindistan’da kas ve eklem ağrıları için tedavi egzersizleri olarak kabul edebileceğimiz bazı hareketler yapılmaktaydı. Eski Yunan’da mabetlerin yanında “gymnasia” denilen salonlarda değişik egzersizler yapılmakta idi. On sekizinci yüzyılda elektrik enerjisi, fizyoloji ve tedavide bilimsel olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yirminci yüzyılda elektrik enerjisinin daha kolay ve yaygın şekilde elde edilmesi ve kullanışındaki gelişmeler, fizik tedavide kullanılan ışın, ısı, mekanik tedavi araçları ile elektrik akım modifikasyonlarının elde edilmesi ve uygulanmasına büyük kolaylıklar getirmiştir.

Tıbbi anlamda rehabilitasyon, birinci dünya savaşı sonrası kısmen, ikinci dünya savaşı sonrası özellikle ABD’de daha ciddi ve yaygın şekilde başlamıştır.

FTR Kliniğimiz

Hastayı hekime getiren yakınmaların başında ağrı gelmektedir. Ağrı tedavisinde amaç ağrıyı kesmek değil, ağrıya neden olan etkenleri ortadan kaldırmaktır. Fizik tedavi kliniklerinde yapılan muayeneler bazı hastalıkların teşhisinde büyük rol oynamaktadır, çünkü ağrı birçok hastalığın belirtisi olabilmektedir. Polikliniğimize başvuran hastalar öncelikle uzman doktorlarımız tarafından ayrıntılı olarak muayene edilmektedir. Muayene sonrasında varsa yapılmış tetkikler değerlendirilmekte, yoksa gerekli tetkikler istenmektedir. Gerekli olanlara ilaç tedavisi verilmekte, ev programı şeklinde egzersiz programı düzenlenmektedir. Uygun görülenlere fizik tedavi programı planlanmakta olup her muayene olan hastaya fizik tedavi önerilmemektedir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Bölümü, Bayındır Hastanesi Merkez ve Bayındır Hastanesi Kavaklıdere olmak üzere iki bölüm halinde hizmet vermektedir. Her iki bölümde de poliklinik ve ayaktan fizik tedavi hizmeti yapılmaktadır. Ayrıca Bayındır Hastanesi Merkez’de diğer bölümlerde çeşitli nedenlerle tedavi gören, ameliyat olan hastalara fizyoterapi programı uygulanmaktadır.

Her iki bölümümüzde de hastaların tek başına tedaviye alındıkları tedavi odaları ve egzersizlerini yaptığı egzersiz salonlarımız bulunmaktadır. Tedavi programları uzman doktorlarımız tarafından planlanıp deneyimli fizyoterapistlerimizce uygulanmaktadır.

Bayındır Hastanesi/Merkez Hastanemizde hastalar bir bütün olarak ele alınmaktadır, bu nedenle de operasyon sonrası normal yaşantısına mümkün olduğunca erken dönebilmesi için fizyoterapi hizmetleri büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla fizyoterapistlerimiz uzman doktorlarımızın kontrolü altında yatan hastalara hizmet vermektedir. Ayrıca nörolojik problem sonucu uzuvlarında fonksiyon kaybı olan hastalara erken dönemde fizyoterapi uygulanması hastanın sonraki yaşam kalitesini önemli derecede etkilemektedir. Hastanemizde özellikle Nörolojik Bilimler Merkezimizde nörolojik sorun nedeniyle yatan hastalara erken dönemde fizyoterapi programı uygulanmaktadır. Çeşitli nedenlerle yoğun bakımda takip edilen hastalara da tıbbi destek yanında etkin bir fizyoterapi uygulanmaktadır. Ortopedi Bölümünce ameliyat edilmiş hastalar da ameliyat sonrası hastanede yattığı sürece egzersiz programına alınmaktadır. Kalp ameliyatları sonrasında yapılan solunum ve postür egzersizlerinin de hastanın normal yaşamına dönmesine büyük katkısı olmaktadır.

Kliniğimizdeki Fizik Tedavi Uygulamaları

• Sıcak uygulama
Sıcak tedavisi ile kan akımı artar, ağrı azalır, kas spazmı çözülür. Ayrıca dokuların esnekliği artar ki bu da hareket kısıtlılığı gelişen eklemlerde egzersizi ve tedaviyi kolaylaştırır. Sıcak uygulama cilt-cilt altı dokuları ısıtan yüzeyel ısı, kas-kemik-bağlar gibi daha derin dokuları ısıtan derin ısı uygulamalarını içerir. Kliniğimizde yüzeyel ısıtıcı olarak sıcak havlu paketler (hot pack), ultraviyole (morötesi ışınlar), enfraruj (kızılötesi ışınlar), parafin banyosu kullanılmaktadır. Derin ısıtıcı olarak da ultrason ve kısa dalga diatermi kullanılmaktadır. Ayrıca ortopedik rehabilitasyonda özellikle el bileği-ayak bileği-dirsek için kullandığımız çalkantılı su banyoları da sıcak tedavimizin bir parçasıdır. Soğuk uygulama soğuk paket (cold pack) ile yapılmaktadır. Ameliyat sonrası hareket kısıtlılığı gelişen birçok eklemde ve travma sonrası oluşan ağrıların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Elektroterapi
Çeşitli tipleri bulanan akımların ağrı kesici, ödem çözücü etkileri bulunmaktadır. Kliniğimizde diadinami, interferansiel akımlar, TENS kullanılmaktadır. Ayrıca sinir yaralanmalarına bağlı kas zayıflıklarında kuvvetlendirme amaçlı elektrik stimülasyonu uygulanmaktadır.

• Traksiyon
Bel-boyun-sırt ağrılarında oldukça etkin olarak kullanılan en eski tedavi yöntemlerinden biridir. Kliniğimizde bel ve boyun problemlerinde traksiyon sık kullandığımız ve çok iyi sonuçlar aldığımız bir yöntemdir.

• Manipülasyon
Kliniğimizde bel fıtıklarının ameliyatsız tedavisinde oldukça etkin bir yöntem olan manipülasyon işlemi uygulanmaktadır. Bel fıtığı olan hastalarının tedavisinde manipülasyon iyileşme sürecini hızlandıran, rehabilitasyon programı uygulamalarını kolaylaştıran bir yöntemdir. Manipülasyon tanı konup doğru hasta seçimi yapıldıktan sonra bu konuda eğitim görmüş deneyimli hekimler tarafından uygulanmalıdır.

• Masaj
Sert dokuları gevşetmek için veya derin ısıtıcıların (ultrason veya kısa dalga diatermi gibi) kullanılamadığı durumlarda tedavinin bir parçası olarak uygulanmaktadır. Masajın fizik tedavi uygulamalarında tamamlayıcı görevi vardır, tek başına tedavi yöntemi olarak görülmemelidir.

• Egzersiz
Kliniğimizde fizik tedavi programı sırasında en çok üzerinde durduğumuz konu egzersizdir. Egzersizin olmadığı sadece fizik tedavi ajanlarının uygulandığı tedavinin etki süresi sınırlıdır. Amacımız fizik tedavi uygulamaları ile sağlanan rahatlıkla doğru ve düzenli egzersiz yapma bilincini hastalarımıza aşılamaktır. Egzersizler, egzersiz salonumuzda fizyoterapist denetiminde, ameliyat sonrası veya başka nedenle eklem tutukluğu gelişmiş hastalarda egzersiz programı birebir terapistlerce yapılmaktadır.

• Fizyoterapi
Solunum ve postür egzersizleri
Yürüme-denge-koordinasyon egzersizleri 
Nörolojik rehabilitasyon
Yoğun bakım ünitesindeki hastalara yatak içi egzersiz-pozisyon uygulaması
Ameliyat sonrası kısa süreli ortopedik rehabilitasyon
Ev egzersiz programı

Hangi Şikayetlerde FTR Bölümüne Başvurulmalıdır?

• Tüm eklem-kas ağrıları
Bunlar kireçlenme, kırık-çıkık-zorlanma sonrası ağrılar olabildiği gibi ağrıyan yere özel sorunlar da olabilir:
Bel-boyun-sırt ağrıları (fıtıklar, skolyoz, duruş bozukluğuna bağlı ağrılar, yumuşak doku ağrıları gibi…)
Omuz ağrısı (kas yırtıkları, omuz yapışıklıkları vb…)
Kol-dirsek ağrısı (tenisçi dirseği gibi..)
El-el bilek ağrısı
Kalça-bacak ağrısı
Diz ağrısı (menisküs-bağ lezyonları gibi…)
Ayak-ayak bileği ağrısı

• Osteoporoz (Kemik erimesi)